Lam Kiều
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Danh từ riêng:
- Tên một địa danh trong truyền thuyết Trung Hoa: Lam Kiều là tên một nơi chốn được nhắc đến trong các truyện truyền kỳ, nổi tiếng là nơi gặp gỡ của những người đẹp hoặc tiên nữ.
- Chỉ nơi có con gái đẹp, nơi gặp gỡ lãng mạn: Từ câu chuyện truyền kỳ, "Lam Kiều" trở thành một điển tích, một hình ảnh văn học dùng để ám chỉ nơi có người con gái xinh đẹp tuyệt trần hoặc nơi diễn ra cuộc gặp gỡ định mệnh, đẹp như trong chuyện thần tiên.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ riêng:
- Câu chuyện tình duyên kỳ ngộ ở Lam Kiều giữa Bùi Hàng và Vân Anh được lưu truyền qua nhiều đời.
- Trong thơ ca cổ điển, "Lam Kiều" thường được dùng như một hình ảnh ước lệ, gợi nhớ về một cuộc gặp gỡ đẹp đẽ, mộng mơ.
Các cách sử dụng nâng cao
- Dùng như một điển tích, điển cố trong văn chương: "Lam Kiều" không chỉ là tên địa danh mà đã trở thành một hình tượng văn hóa, được các nhà thơ, nhà văn sau này vận dụng để gợi lên vẻ đẹp lãng mạn, huyền ảo.
- Nhà thơ mượn hình ảnh "Lam Kiều" để ví von về nơi anh gặp người đẹp trong mộng.
- Ẩn dụ cho một cuộc hội ngộ đẹp đẽ, khó quên: "Lam Kiều" có thể được dùng để chỉ khoảnh khắc hoặc địa điểm của một cuộc gặp gỡ đáng nhớ, mang sắc thái cổ điển và thi vị.
- Buổi chiều ấy bên bờ hồ, với anh, tựa như chốn Lam Kiều thuở nào.
Biến thể và từ gần giống
- Điển tích Lam Kiều: Cụm từ chỉ toàn bộ câu chuyện truyền kỳ liên quan đến địa danh này, thường dùng trong phân tích văn học.
- Chuyện Lam Kiều: Cách gọi khác cho câu chuyện về Bùi Hàng và Vân Anh.
Từ đồng nghĩa / Các hình ảnh tương tự
- Bến Ngọc, động tiên: Các hình ảnh khác trong văn học cổ cũng dùng để chỉ nơi ở của người đẹp hoặc thần tiên, có sắc thái tương tự "Lam Kiều".
- Nơi hội ngộ: Cách nói chung, hiện đại hơn, nhưng thiếu đi sắc thái cổ điển và chất truyền kỳ như "Lam Kiều".
Thành ngữ / Cụm từ cố định liên quan
- Hẹn hò chốn Lam Kiều: Cụm từ mang tính văn chương, ý chỉ một cuộc hẹn gặp lãng mạn, đẹp đẽ.
- Chàng trai ước được một lần hẹn hò chốn Lam Kiều với người trong mộng.
- Mối duyên Lam Kiều: Chỉ mối lương duyên đẹp đẽ, kỳ ngộ, như duyên phận giữa Bùi Hàng và Vân Anh.
- Họ gặp nhau tình cờ, thật đúng là một mối duyên Lam Kiều.
- Chỉ nơi có con gái đẹp
- Truyền kỳ dẫn trong Thái Bình Quảng Ký: Đời Đường, Bùi Hàng đến miền Ngọc Chữ thăm người bạn cũ họ Thôi,khi trở về Bùi Hàng đáp thuyền đi Tương Hán, nào ngờ cùng đi chung thuyền với nàng Vân Kiều, người đẹp vào hàng quốc sắc. Bùi được nàng trao tặng bài thơ:
- Nhất ẩm quỳnh tương bách cảm sinh
- Huyền sương đảo tận kiến Vân Anh
- Lam Kiều tiện thị thần tiên quận
- Hà tất kỳ khu thương ngọc kinh. (Vừa uống cạn chén Quỳng tương trăm mối cảm sinh. Thuốc Huyền sương (thuốc tiên) giã xong thì được thấy Vân Anh. Lam Kiều chính là nơi động tiên đó. Hà tất phải vất vã bằng đường lên chốn ngọc kinh.)
- Bùi xem thơ, còn chưa hiểu hết ý ra làm sao. Về sau, đến đất Lam Kiều nhân thấy cạnh đường có ngôi nhà lá, trong nhà có một bà lão bện dây gai. Bùi bèn ghé vào xin nước uống, bà lão gọi Vân Anh đem nước ra mời, Bùi liền sực nhớ lại câu thơ Vân Kiều tặng, trong bụng lấy làm nghi. Uống xong, Bùi thấy bâng khuâng, cảm sắc đẹp của Vân Anh đi không dứt, bèn thác bệnh xin trọ lại, bà lão bằng lòng
- Tối đến, Bùi Hàng đem chuyện Vân Anh ra hỏi bà lão và ngõ ý muốn đem hậu lễ đến đón nàng về làm vợ. Bà lão bảo: "Ta nay đã già, mọi việc chỉ nhờ cậy một mình Vân Anh là cháu gái. Trước đây thần tiên có cho ta một thìa linh dược cần có chày cối ngọc để giã mới dùng được. Bao giờ nhà ngươi có đủ các thứ đó mang lại thì ta sẽ gã cho. Còn vàng bạc gấm, vóc ta không cần đến."
- Bùi bái tạ ra về, quyết tâm mua cho bằng được chày cối ngọc và khi mua được bèn mang đến Lam Kiều thì cưới được Vân Anh làm vợ